කථා කළ නොහැකි ALS (අමයෝට්රොපික් ලැටරල් ස්කෙරෝසස්) රෝගයෙන් පෙළෙන 67 හැවිරිදි කාන්තාවක්ගේ චිත්ත සිතුවිලි චීනයේ, ජිං නගර මධ්යයේ රාජ්ය රෝහලක පරිගණක තිරයක චීන භාෂාවෙන් “මට කෑම කන්න අවශ්යයි” යනුවෙන් දිස් වීමට සලස්වා තිබෙනවා.
මෙය සිදුවූයේ මාර්තු මාසයේදී, බීජිං රේඩියෝ හා රූපවාහිනී ස්ථානයක් විසින් වීඩියෝවක් ලෙස පටිගත කරන ලද අලුත්ම මනෝ-කම්පියුටර තාක්ෂණය පිළිබඳ අත්හදා බැලීමකදීයී.
Beinao-1 නම් කුඩා හැඩයෙන් මනෝ-කම්පියුටර අතුරුමුහුණත් (Brain-Computer Interface – BCI) චිප් එකක් මඟින් මෙය සිදුවුණා.
මෙම ව්යාපෘතිය මෙහෙයවන්නේ චීන මොළය පර්යේෂණ ආයතනයේ (CIBR) අධ්යක්ෂ ලොව් මින්මින් විසින්.
ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ රෝගීන්ගෙන් ලැබෙන ඉල්ලීම් නිසා BCI තාක්ෂණය සදහා “ඉතා ශක්තිමත් අවශ්යතාවයක්” තිබෙන බවයි.
මෙමඟින් ALS රෝගීන්ගේ මොළයේ සංඥා ඉතා නිරවද්යව කියවිය හැකි අතර ඒවා පෙළගස්වීමෙන් වචන, කථන හෝ යන්ත්ර චලනයක් ලෙස පරිවර්තනය කළ හැකි වනවා.
Beinao-1 තවමත් පරික්ෂණ අදියරේ පවතින අතර, එය Elon Muskගේ Neuralink සමාගම මෙන්ම ජෙෆ් බේසොස් හා බිල් ගේට්ස් ආයෝජනය කළ Synchron සමාගමත් සමඟ තරගයක නිරත වේ. ජෝර්ජ්ටවුන් විශ්වවිද්යාලයේ මනෝවිද්යා පර්යේෂක මැක්සිමීලියන් රීසන්හුබර් සඳහන් කළේ චීනය මේ තරගයේ ව්යාපෘතිවල ක්ෂේමතාවය සහ තාක්ෂණික සංකීර්ණතාවය සම්බන්ධයෙන් දැඩි මට්ටමකට ළඟාවී ඇති බවයි.
චීනයේ BCI තාක්ෂණය 1990 දශකයේ ආරම්භ වූවත්, 2014දී ජාතික මට්ටමේ ව්යාපෘතියක් ලෙස එය ආරම්භ කළ අතර, 2016 වසරේ රජයේ පහ වසරක වැඩපිළිවෙල තුළ BCI තාක්ෂණය ඇතුළත් විය.
2018දී CIBR ආරම්භ කරමින් පසුව 2023දී NeuCyber NeuroTech නම් පුද්ගලික සමාගමක් ආරම්භ කළා.
මෙය Beinao-1 වැනි නිෂ්පාදන සඳහා කැප වී සිටිනවා.
මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ පූර්ණ ආක්රමණශීලී නොවන ක්රමයක් භාවිතා කරමින්, මොළයේ ව්යාප්ත ප්රදේශවල සංඥා අල්ලා ගැනීමට හැකියාව තිබීමයි.
අද වන විට Beinao-1 තුළ අත්හදා බැලීම් 5ක් සිදුකර ඇති අතර, එහිදී මනෝ සංඥා පද බවට පරිවර්තනය කිරීමට හැකි වී තිබෙනවා.
ඉදිරි වසර තුළ මිනිසුන් 50-100 දෙනෙකුට තවත් චිපයක් සවි කිරීමේ සැලසුම්ද තිබෙන බවයි වාර්තා වන්නේ.
අමරිකාවේ Neuralink චිප් එක බහු නියමිත සහ නිරවද්යතාවයට යටත් වන නමුත් ඉතා ආක්රමණශීලීව මොළයේ තුළට ආරෝපණය කිරීම අවශ්ය වනවා.
එවකට චීන Beinao-1 චිප්පුව ආක්රමණශීලි නොවී මනෝ සංඥා ලබා ගැනීමට හැකියාවක් ලබා දෙනවා.
CIBR ලොවට කියන්නේ , “මෙම නිෂ්පාදන දෙකක් තරඟකාරීත්වයෙන් සම්බන්ධ නොවී, වෙනස් මාර්ග 2කි.
කෙසේවෙතත් අවසානයේ රෝගීන්ට වඩා හොඳ වාසියක් ලබාදිය හැක්කේ කුමන මාර්ගයදැයි තවමත් අපට කියන්න නොහැකියි.
