ජලයෙන් බෝවන දුර්ලභ, ‘මොළය කන’ ඇමීබාවෙක් හේතුවෙන් ඉන්දියාවේ දකුණු කේරළ ප්රාන්තයේ බලධාරීන් සෞඛ්ය අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර තිබෙනවා.
ඒ එමගින් ඇතිවන ආසාදන හා මරණ පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිවීමත් සමඟයි.
මෙම ආසාදනය හේතුවෙන් මේ මාසයේදී පමණක් මරණ නවයක් සිදුව තිබෙනවා.
ඒ අනුව මේ දක්වා මරණ 19 ක් වාර්තා වී ඇති බවයි එරට වාර්තා පවසන්නේ.
එය මොළයට ආසාදනය වී මොළයේ පටක විනාශ කළ හැකි බැවින් එය ‘මොළය කන ඇමීබා’ ලෙස හැඳින්වෙනවා.
මෙම වසරේ දී නයිග්ලේරියා ෆොව්ලෙරිඇමීබා ආසාදනයෙන් අවම වශයෙන් ආසාදිතයන් 72 ක් වාර්තා වී ඇති අතර එය පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව දෙගුණයකටත් වඩා වැඩියි.
2025 ආරම්භයේ සිට කේරළයේ ප්රාථමික ඇමීබික් මෙනින්ගෝඑන්සෙෆලයිටිස් රෝගීන් 69 ක් ලියාපදිංචි වී තිබෙනවා.
නයිග්ලේරියා ෆොව්ලෙරි ඇමීබා සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පසු මරණ 19 ක් සිදුව ඇති බවයි බලධාරීන් පවසා ඇත්තේ.
මාස තුනක් වයසැති ළදරුවෙකුගේ මරණයක් ද ඒ අතර වනවා.
පසුගිය මාසයේ දී එරට තුළ මෙම ආසාදනයෙන් මරණ තුනක් වාර්තා වී තිබුණා.
පසුගිය වසරේ කේරළයේ ප්රාථමික ඇමීබික් මෙනින්ගෝඑන්සෙෆලයිටිස් ආසාදන 36 ක් වාර්තා වී ඇති අතර එය නයිග්ලේරියා ෆොව්ලෙරිඇමීබා මගින් ඇති කරන ලද්දක්.
සෞඛ්ය අමාත්ය වීනා ජෝර්ජ් පැවසුවේ, පසුගිය වසරේ මෙන් මෙම වසරේ මෙම තත්ත්වය පොකුරු ලෙස පැතිර ගොස් නොමැති බවයි.
ඇමීබා මොළයට ළඟා වුවහොත්, එය බලපෑමට ලක්වූවන්ගෙන් 95% කට වඩා මරා දමන ආසාදනයක් ඇති කළ හැකියි.
අමෙරිකානු රෝග පාලන හා වැළැක්වීමේ මධ්යස්ථාන (CDC) පවසන පරිදි, ආසාදන ඉතා දුර්ලභ නමුත් සෑම විටම පාහේ මාරාන්තිකයි.
ඇමීබා උණුසුම් විල් සහ ගංගාවල වර්ධනය වන අතර නාසයට ඇතුළු වන දූෂිත ජලය මගින් සංකෝචනය වෙනවා.
එය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට පැතිරෙන්නේ නැහැ.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) මෙම ආසාදිතයන්ටහිසරදය, උණ සහ වමනය රෝග ලක්ෂණ අතර ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, එය ‘වලිප්පුව, වෙනස් වූ මානසික තත්ත්වයන්, මායාවන් සහ කෝමා’ දක්වා වේගයෙන් වර්ධනය වන බවට පවසා තිබෙනවා.
1962 සිට ලොව පුරා රෝගීන් 500 කට ආසන්න සංඛ්යාවක් වාර්තා වී තිබෙනවා.
ඉන් බොහොමයක් එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව, පාකිස්තානය සහ ඔස්ට්රේලියාවෙන් ආසාදිතයන් සහ මරණ වාර්තා වී තිබුණා.
