ලොව අතිනවීනතම 6 වැනි පරම්පරාවේ ප්රහාරක යානා නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා යුරෝපීය රටවල් අතර පවතින තරගය මේ වන විට නවමු හැරවුම් ලක්ෂ්යයකට පැමිණ තිබේ.
විශේෂයෙන්ම බ්රිතාන්යය, ඉතාලිය සහ ජපානය එක්ව ක්රියාත්මක කරන Global Combat Air Programme (GCAP) ව්යාපෘතිය වෙත ජර්මනිය ද එක්වීමේ ඉඩකඩක් පවතින බව වාර්තා වේ.
දැනට යුරෝපයේ ප්රධාන පෙළේ ප්රහාරක යානා ව්යාපෘති දෙකක් ක්රියාත්මක වේ. ඒ පහත ලෙසයි…
GCAP: බ්රිතාන්යය, ඉතාලිය සහ ජපානය මෙහෙයවන ව්යාපෘතිය (2035 වන විට නිම කිරීමට අපේක්ෂිතයි).
FCAS: ප්රංශය, ජර්මනිය සහ ස්පාඤ්ඤය මෙහෙයවන ප්රතිදේහ ව්යාපෘතිය.
කෙසේ වෙතත්, ප්රංශය සහ ජර්මනිය එක්ව ක්රියාත්මක කරන FCAS ව්යාපෘතිය තුළ පවතින අභ්යන්තර ආරවුල් සහ ප්රමාදයන් හේතුවෙන්, ජර්මනිය සිය තීරණය වෙනස් කර GCAP ව්යාපෘතිය සමඟ අත්වැල් බැඳගැනීමට සලකා බලමින් සිටින බව ඉතාලි ආරක්ෂක අමාත්ය ගයිඩෝ ක්රොසෙටෝ ප්රකාශ කර තිබේ.
ඉතාලි ආරක්ෂක අමාත්යවරයාට අනුව ජර්මනියට අමතරව ඔස්ට්රේලියාව ද මෙම නව සන්ධානයට එක්වීමට කැමැත්ත පළ කර ඇත.
මෙය සිදුවුවහොත් එය යුරෝපයේ පමණක් නොව ගෝලීය ආරක්ෂක සන්ධානයන්හි දරුණු වෙනසක් වනු ඇත.
මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රධාන පාර්ශවකරුවන් වන්නේ BAE Systems (බ්රිතාන්යය), Leonardo (ඉතාලිය) සහ Mitsubishi Heavy Industries (ජපානය) යන සමාගම්ය.
ව්යාපෘතියේ පිරිවැය මුලින් ඇස්තමේන්තු කළ යුරෝ බිලියන 6 සිට මේ වන විට යුරෝ බිලියන 18.6 දක්වා සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය ඉතාලිය වැනි රටවල දේශපාලන විවේචනයට ද ලක්ව තිබේ.
ජර්මනිය වැනි කාර්මික දැවැන්තයෙකු GCAP ව්යාපෘතියට එක්වීම මගින් විශාල ආයෝජනයක් සහ තාක්ෂණික දැනුමක් ව්යාපෘතියට එකතු වේ.
එහෙත් ඔවුන් පසුව එක්වන්නේ නම්, මුල් සාමාජික රටවලට සාපේක්ෂව ඔවුන්ට හිමිවන කාර්මික බලතල සීමා වීමට ඉඩ ඇත.
යුරෝපීය රටවල් බෙදී වෙන්වී යානා නිපදවනවාද නැතහොත් පොදු සන්ධානයක් යටතේ අනාගත ගුවන් බලය ගොඩනගනවාද යන්න ඉදිරි වසරේදී තීරණය වනු ඇත.
මෙය නේටෝ (NATO) සංවිධානයේ ඉදිරි ආරක්ෂක උපාය මාර්ගයන් කෙරෙහි ද සෘජුවම බලපානු ඇත.
