නේපාලයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන මිනිස් ජාවාරම් මාර්ගයක් බවට, චීන පුරවැසියන් සමඟ සිදුවන ව්යාජ හා බලහත්කාරී විවාහ පත්ව ඇති බවට විදෙස් මාධ්ය වාර්තා අනාවරණය කරයි.
පසුගිය වසර 06 තුළ නේපාල පොලිසිය විසින් මිනිස් ජාවාරම් සිද්ධීන් 1,142 ක් වාර්තා කර ඇති බව සඳහන්.
මෙයින් වැඩිම පිරිසක් කාන්තාවන් වන අතර, ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙක් චීන පිරිමින් සමඟ බලහත්කාර විවාහයන් සඳහා චීනයට ජාවාරම් කර ඇති බවයි පැවසෙන්නේ.
මානව හිමිකම් සංවිධාන පවසන්නේ නිශ්චිත දත්ත නොමැති වුවද, මෙවැනි ව්යාජ විවාහ සිද්ධීන් ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින බවයි.
මෙම ඉල්ලුම ඉහළ යාමට එක් හේතුවක් වී ඇත්තේ චීනයේ ‘එක් දරු ප්රතිපත්තිය’ මඟින් ඇති කරන ලද දීර්ඝ කාලීන ලිංගික පරතරයයි.
එමඟින් චීන පිරිමින් විදේශයන්ගෙන් මනාලියන් සොයා ගැනීමට පෙළඹී ඇති බවටයි අනාවරණය වී ඇත්තේ.
නේපාල පොලිසියේ මිනිස් ජාවාරම් විරෝධී කාර්යාංශය පසුගිය වසර 6 තුළ මනාලියන් ජාවාරම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් චීන ජාතිකයින් 04 දෙනෙකු ඇතුළුව පුද්ගලයින් 14 දෙනෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කර තිබේ.
2019 වසරේ සිට, බීජිං හි පිහිටි නේපාල තානාපති කාර්යාලයේ සහාය ඇතිව, පීඩාවට හා අපයෝජනයට ලක් වූ බවට වාර්තා වීමෙන් පසු නේපාල කාන්තාවන් හය දෙනෙකු චීනයෙන් බේරාගෙන තිබුණි.
පසුගිය මාසයේ සිදු කළ වැටලීමකදී ද, නීතිවිරෝධී විවාහ කාර්යාංශයක් පවත්වාගෙන ගිය බවට චෝදනා කරමින් චීන ජාතිකයින් හතර දෙනෙකු කත්මණ්ඩු නුවරදී අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ.
ජාවාරමට ලක් වූ කාන්තාවන් විදේශගත වූ පසු ශාරීරික හා ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය, මානසික අපයෝජනය, බැඳුම්කර ශ්රමය, ගමන් බලපත්ර රාජසන්තක කිරීම සහ රැඳවුම් මධ්යස්ථාන වැනි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දී ඇති බව වාර්තා වෙයි.
සමහර අවස්ථාවලදී කාන්තාවන් චීනයේ ගණිකා වෘත්තියේ යෙදවීමට බල කර ඇති බවද සඳහන්.
නේපාල මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (NHRC) ඇස්තමේන්තු කරන්නේ නේපාල ජාතිකයින් මිලියන 1.7 ක් ජාවාරමට ගොදුරු වීමේ අවදානමක සිටින බවයි.
අමෙරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ 2025 මිනිස් ජාවාරම් පිළිබඳ වාර්තාවට අනුව, නේපාලය ප්රමාණවත් තරම් දියුණුවක් ලබා නැති අතර, පිට පිට දෙවන වසරටත් “Tier 2 Watch List” එකේ රැඳී සිටියි.
දුප්පත්කමේ සිටින, පවුලෙන් හුදකලා වූ, ප්රචණ්ඩත්වයට මුහුණ දෙන සහ අඩු සමාජ සහයෝගයක් ඇති කාන්තාවන් වැඩිම අවදානමකට ලක්ව ඇති බවයි නේපාල මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව පවසන්නේ.
ව්යාජ විවාහයන් නීතිමය අඩුපාඩුවක් පමණක් නොව, එය මිනිස් ජාවාරම් මාර්ගයක් බවට ද පත්වෙමින් තිබෙන බවයි අදාල වාර්තා පෙන්වා දී ඇත්තේ.
